Kitha Wonosobo

Assalammu'alaikum wr wb!

Kagem para kadang sutrisna ingkang dereng nate tindak dhateng Wonosobo punika salah satunggalih papan wonten punjering kitha. Inggih Pendhapa Bupati Kabupaten Wonosobo ing sisih leripun alun-alun wonosono. Sampun sawetawis wekdal ing pintu gerbang-ipun cumondhok artefak candhi Dieng ing sisih kering kananipun. Kahanan lajeng kraos benten, kadosdene kawontenan ing sakiwatengenipun kitha Borobudur. Raos seni ugi mambet-mambet nilai sejarah lajeng tumrecep wonten manah. Mratandhani bilih kitha Wonosobo punika ugi nyimpen cariyos legendha ugi sejarah nggadhahi gegayutan kaliyan penyebaran agama Hidhu lan Budha awit saking wontenipun tilaran candhi ing tlatah Dieng lan sanesipun. Muturut asal-usulipun Wonosobo kabubak kawah dening priyayi tiga, inggih punika Kyai Walik, Kyai Karim lan Kyai Kolodete. Gambar punika kapundhut dening Bapak Onie Wiyono ingkang ngasta wonten Dinas Pariwisata Kabupaten Wonosobo. Mangga kasetitekaken kemawon gambaripun, mbokbilih samangke lajeng kepingin tindak dhateng Wonosobo. Dene kagem para warga Wonosobo ingkang badhe mudik, ampun kesupen ngenggar-enggar penggalih woten alun-alun ingkang sapunika panci dados salah satunggaling panggenan alternatif kangge wisata, olah raga, ugi kagem sesadeyan para pedagang kaki lima. Sawernining jajanan (kuliner) wonten, kacawisaken sumangga kantun milih kemawon. Punapa malih menawi ngepasi dinten Minggu, alun-alun ketingal regeng sanget.

Sugeng Rawuh wonten Wonosobo ASRI (Aman, Sehat, Rapi lan Indah).

Nuwun Wassalammu,alaikum Wr WB.

MERCON NGOBARAKE WIT RINGIN

Kembang api ing alun-alun

WONOSOBO - Ing wulan pasa iki, alun-alun Wonosobo dadi papan sing narik kawigaten para pengunjung. Kejaba papane kang jembar tur resik, alun-alun direnggani dening maneka lampu kang  tumata apik. Uga wit-wit ringin kang gedhe dhuwur lan  ngrembayah godhonge pancen mrebawani yen disawang ing wayah remeng-remeng/bengi. Regemenge wit ringin mau  gawe swasana kang  ngresepake kanggo padha jejagongan utawa rerempon. Ya, ing papan mau, dina Rebo wingi, 15 Agustus 2012 wetara jam 19.00 WIB wayah ngarepake Sholat Isya ada kedadeyan kobaran. Salah sijine wit ringin ing sangarepe pendhapa lan cepak Tiyang Bendera iku kobaran amarga kena jumebluke mercon kang disumet dening  salah satunggaling pengunjung alun-alun. Kobaran kang saya suwe saya gedhe ndadekake kuwatire warga kang weruh kadadeyan mau. Mula banjur ana sing ngabari petugas Dinas Kebakaran Kabupaten Wonosobo kang ndilalah papane cepak karo alu-alun. Penere ing sisih kulon alun-alun kira-kira  200 meter.

Ora wetara suwe, petugas banjur kasil mateni geni sing wiwit mbulat-mbulat. 

Endahe kembang api dianggo begraund foto-foto

Kadadeyan iki bisaa dari pepiling para warga mligine sing seneng nyumet mercon ana alun-alun. Senajan nyumet mercon lan kembang api bisa nambahi sesawangan kang endah ing alun-alun  wayah bengi, nanging perlu diwaspadhakake kedadeyan kaya mau. Durung yen, mercon mau ngenani pawongan kang nyumet apamaneh ngenani wong liya sing padha nonton utawa liwat. Kanthi anane kedadeyan mau, perlu digatekake dening para pawongan sing seneng nyumet mercon.

Wit ringin kang kobaran

Kanyata mercon iku bisa gawe musibah sing ngrugeni masyarakat lan pamarentah. Wit ringin ing alun-alun iku nduweni mupangat werna-werna. Kejaba endah disawang, bisa ngetokaken oksigen kang diperlokake kanggo ambegan, nyedhot gas karbondioksida sing metu saka maneka warna kendaraan kang liwat ngubengi alun-alun, uga kena kanggo ngeyup pasarta upacara bendera  ing pengetan dina-dina  gedhe. Luwih-luwih ing sangisore alun-alun wis kacawisake papan-papan permanen kanggo lelungguhan. Coba menawa wit  ringin padha rusak/mati, kahanan ing alun-alun mesthi dadi beda.   

(Foto kajepret dening Gilang Permana)

PAEDAHIPUN SIYAM ING WULAN RAMADHAN

Boten kraos dinen  Riyaya tahun punika (2012) kantun seminggu malih. Ateges anggenipun kula panjenegan sami ingkang nidakaken ngibadah siyam sampun tigang minggu lumampah. Ingkang dados penggalihan wonten mriki, “ Punapa siyam kita sampun kalampahan kados dhawuhipun Alloh SWT?”. Siyam ingkang boten namung nyegah dhahar lan ngunjuk wiwit fajar ngantos angslupipun baskara ing wanci ngajengaken magrib. Punapa siyam kita namung sadremi nglampahi kadosdene budaya ingkang sampun dipuntilaraken para leluhur saderengipun ngancik dinten Riyaya?. Punapa siyam kita sampun andadosaken jiwa kita ngalami ewah-ewahan dhumateng kasaenan, kashalehan, kaikhlasan, lan sapanunggalanipun? Mangga dipunpenggalih piyambak-piyambak. Seratan punika dhawah namung kagem pepiling mliginipun dhateng kula piyambak, sumrambahipun dhumateng panjenengan sami.

Dasaripun wajib siyam :

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ

He, wong-wong kang padha iman, diwajibkan kanggo kowe kabeh pasa kaya dene diwajibake wong-wong sadurungmu supaya kowe kabeh padha takwa (Al-Baqoroh 183).

Siyam ingkang dipunwajibaken dhateng sedaya umat muslim ingkang mukallaf (baliqh lan nggadhahi ngelmu), mampu nindakaken siyam, lan mukim (sanes musafir ingkang tebihipun kirang langkung 82 km) punika sajatosipun nggadhahi pinten-pinten paedah. Paedahipun inggih punika saged kangge nyegah hawa napsu, ngirangi syahwat, minangka srana kangge nukulaken raos eman lan remen tetulung dhateng fakir miskin, kaliyan saged nyegah  saking tumindak maksiyat.

Paedahipun siyam ing wulan ramadhan, antawisipun :

1.      Kangge nglatih sikap disiplin wekdal : kita dipunlatih disiplin kapan kedah dhahar lan ngunjuk, kapan kedah nahan hawa napsu, kapan wekdalipun  sholat wajib, buka, sholat tarawih, iktikaf, maos Al Qur'an kita tindakaken wekdalipun.

2.      Nggladhi gesang ingkang imbang antawisipun nyambut damel kaliyan ngibadah. Anggenipun nyambut damel tetep grengseng (semangat) nanging anggenipun ngibadah ugi dipuntingkataken.

3.      Nglatih supados kula panjenengan sami nengenaken raos pasedherekan lan silaturohmi. Upaminipun caos takjil/jaburan kangge buka sareng-sareng, tadarus sesarengan, sholat tarawih kanthi jama’ah, ningkataken sedekah wonten masjid lan sanesipun, mbayar zakat, lan sapanunggalanipun.

4.      Gladhen ngraosaken rekaosipun tiyang fakir miskin, ingkang tansah ngelih lan ngelak. Bab punika andadosaken gampil ngraosaken (empati), remen nggatosaken kekiranganipun tiyang sanes (simpati), lan remen tetulung tiyang ingkang rekaos (peduli).

5.      Nglatih sikap ingkang tansah eling dhateng ancasipun gesang. Gesang wonten ngalam donya punika boten sanes inggih supados ngibadah dhateng Alloh. Nindakaken sedaya dhawuhipun lan nilar punapa kemawon larangan-laranganipun. Tiyang  punika dados kholifah (utusan ingkang saged mimpin), utamanipun mimpin dhiri pribadhi.

6.      Minangka srana kangge nglatih supados sedaya ingkang dipuntindakaken ing ngalam donya nggadhahi nilai ibadah. Wujudipun ngibadah boten namung sholat, ngaji, dzikir, lsp, nanging sedaya kegiatan kadosta makarya, tetulung, tilem, mesem, lsp ugi dados ibadah menawi katindakaken kanthi ikhlas lan  krana Alloh SWT.

7.      Ndadosaken ngatos-atos ing samubarang tumindak, utamanipun ingkang njalari dosa. Dados siyam boten namung nyegah dhahar kaliyan ngunjuk, namung ugi ngilari bab-bab ingkang saged mbatalaken lan ngrisak siyam kados ngrasani tiyang sanes ingkang awon-awon, ngapusi, mriksani bab ingkang nuwuhaken dosa, lan sapiturutipun.

8.      Ndadosaken kita  kiyat ngadhepi maneka warni pacoban lan alanganing gesang.

Upaminipun ngadhepi perkawis lajeng saged langkung sabar lan ikhlas, boten gampil duka, boten nggadhahi panduga awon (berprasangka buruk), lan sanes-sanesipun.

9.      Nglatih gesang kanthi sehat lan prasaja.

Kanthi nindakaken siyam, ateges ngendheg aktifitas organ tubuh kangge ngolah tetedhan ingkang lumebet wonten padharan. Bab punika migunani tumrap peremajaan sel-sel enggal menawi sasampunipun buka ugi tansah njagi dhaharipun namung sacekapipun. Kados welingipun nabi Muhammad SAW, amrih kendel anggenipun dhahar saderengipun tuwuk. Dene gesang prasaja punika gesang ingkang samadya kemawon, boten mubra-mubru (boros).

10.  Nuwuhaken raos syukur bilih sampun kaparingan gesang kanthi sehat, dalah sedaya kanikmataning gesang ingkang boten saged kaetang mbaka satunggal.

Sinaosa siyam punika nggadhahi mupangat ingkang kathah, nanging sedaya wau gumantung pribadhinipun piyambak-piyambak. Namung Gusti ingkang Akarya Jagad ingkang priksa kualitas siyam kita. Panci ibadah siyam punika ibadah ingkang sipatipun pribadhi. Sok sintena ingkang saged nglampai kados dhawuhipun Alloh, insyaalloh manggihi paedah-paedah kala wau. Dene kosok wangsulipun, saged ndadosaken kawontenan ingkang sikap hidup konsumtivisme kados dipunngendikakaken sedherek Sawali Tuhu Setya wonten : http://networkedblogs.com/ Mangga saged dipunwaos piyambak ingkang lodhang lan kesdu ngangsu kawruh bab punika. Nuwun. Sugeng siyam!

PANDHAWA NGENGER

Cariyos Pandhawa Ngenger punika nyariyosaken Pandhawa sasampunipun nglampahi ukuman dipunbucal wonten wana Kamiyaka lawasipun 12 taun. Pandhawa pikantuk ukuman malih dangunipun satunggal taun inggih ukuman ngenger kanthi memba-memba dados paraga sanes supados boten kadenanganan.

Anggenipun memba-memba kados tiyang dusun ingkang mlebet wonten kedhaton Wirata. Inggih wonten kedhaton punika Prabu Matswapati jumeneng nata. Pandhawa nggadhahi pangajab supados katampi dados abdinipun krajan Wirata. Pandhawa lajeng lumebet wonten ing kedhaton nanging boten sesarengan. Anggenipun lumebet satunggal mbaka satunggal. Puntadewa memba-memba dados brahmana kanthi asma Tanda Dwijakangka utawi Kangka. Kangka dipunutus dados  penasehat Prabu Matswapati. Bima dados Bilawa dipuntugasi dados Jagal lan Juru masak kraton. Arjuna dados Kandi Wrehatnala kajibah dados guru beksan wonten Keputren . Nakula dados Darmaganti nggadhahi tugas nyawisaken turangga – turangga ingkang badhe dipuntitihi dening para Pangeran Wirata. Dene Sadewa dados Tantripala pikantuk ayahan angen lembu. Dewi Drupati garwanipun Puntadewa memba-memba dados Nyai Salindri pikantuk ayahan dados juru rias kraton.

Sadangunipun nyamar kados mekaten, kathah prastawa ingkang dipunlampahi dening Pandhawa. Rawuhipun Salindri wonten istana ndadosaken Patih Kicakarupa tresna. Patih Kicakarupa nyuwun kaliyan Salindri supados nglanggati napsunipun. Salindri ngakeni menawi piyambake garwanipun salah satunggaling gandarwa. Kicakarupa boten pitados wangsulanipun Salindri lan kepingin mbuktekaken kasunyatanipun cariyos Salindri. Salindri nyukani wekdal  supados Patih Kicakarupa rawuh piyambak ing satengahing dalu wonten ing sapinggiripun lepen, temtu badhe pinanggih kaliyan garwanipun Salindri. Salindri lajeng manggihi Jagal Bilawa supados mbiyantu ngrampungaken masalahipun kaliyan Patih Kacakarupa. Bilawa boten kawratan lan siyaga mbiyantu. Wakdal lingsir dalu  Patih tindak dhateng  pinggir lepen. Leres saestu Patih Kicakarupa kepanggih kalihan gandarwa ingkang inggil ageng. Gandarwa nyuwun supados Kicakarupa njugaraken krenteg awonipun, supados boten nggodha Salindri garwanipun. Nanging Kicakarupa boten purun. Ngendikanipun, langkung sae seda tinimbang nilaraken Salindri. Lajeng kedadosan perang antawisipun Kicakarupa kaliyan Bilawa ingkang ngakeni minangka gandarwa. Patih Kicakarupa kadhesek mundhur, lajeng mlajar sasampunipun dipunjotos mawangsul-wangsul kaliyan gandarwa.

Sapunika Wirata nemahi rerusuh. Kicakarupa, Rupakenca lan Rajamala ingkang taksih adik Prabu Matswapati, nyuwun supados Prabu Matswapati lengser keprabon. Amargi  Krajan Wirata sampun boten mbetahaken Prabu Matswapati. Kraton Wirata nyuwun gantosan raja ingkang cocog. Ingkang dipunanggep cocog inggih Kicakarupa. Prabu Matswapati boten purun nuruti kekajengan punika. Kicakarupa lajeng nyuwun dipunwontenaken adu jago kangge milih Raja Wirata. Kicakarupa milih adhikipun inggih Rajamala ingkang dados jagonipun. Wekdalipun kantun seminggu nanging Prabu Matswapati dereng pikantuk jagonipun. Lajeng nyuwun pamanggih dhateng Kangka. Sanjangipun Kangka ingkang cocog inggih Jagal Bilawa, ingkang lajeng dipunsetujoni.

Ing dinten ingkang sampun katemtokaken, Rajamala kaliyan Bilawa sampun siap dipunadu. Rajamala ewet dipunkalahaken. Nanging nalika lena, Bilawa saged nyengkerem lan nyuwek jaja lan padharan Rajamala ngantos tiwas. Kicakarupa kaliyan Rupakica lajeng nggotong Rajamala dhateng Sendhang Panguripan ing wingking Kedhaton. Sasampunipun dipunlebetaken wonten tonya, lajeng gesang malih. Rajamala majeng perang malih lajeng tiwas malih. Kajeguraken toya malih, gesang malih. Mekaten ngantos wongsal-wangsul. Bilawa ngantos kuwalahen telas tenaganipun. Mila, Kandhi Wrehatnala lajeng nyaketi Salindri maringi pusaka Brahmastra supados dipunlebetaken wonten Sendhang Panguripan. Salindri lajeng ethok-ethok mendhet toya pancuran, kalih nglebetaken pusaka. Sanalika toya dados panas sanget, mila ngepasi Rajamala kalah malih lan dipunlebetaken wonten toya Panguripan. Boten gesang malih. Malah badanipun lebur tanpa sisa. Mangertos kedadosan punika adikipun inggih Kicakarupa lan Rupakica  majeng sesarengan nglawan Bilawa. Kalih-kalihipun ugi pejah. Mireng bab punika, Prabu Susarma saking negeri Trigarta kaget. Prabu Susarma lajeng manggihi Prabu Suyudana saking negari Astinapura. Kekalihipun lajeng nyawiji badhe numpes Wirata. Kesatria Wirata, Seta, Utara lan Raden Wratsangka cecawis badhe nglawan mengsah. Dumugi watesipun Negeri Wirata Pasukan Trigata lan Astina dipunpapag Pasukan Wirata. Prang ageng boten saged dipunindhani malih. Perang sakawit imbang, nanging dangu-dangu pasukan Wirata kewalahan. Pasukan Wirata mundur saking madyaning laga. Utara lajeng mlebet wonten Keputren. Utara kepingin majeng perang malih ngangge kreta perang. Nanging boten wonten ingkang saged nitihi kreta wau. Kandhi Wrehatnala siyaga dados sais, nanging Utara boten purun menawi dipunsaisi dening tiyang banci. Kandhi Wrehatnala lajeng dipungeret minggah wonten kreta perang majeng perang malih. Utara lajeng mlesataken panah dhateng musuh-musuhipun. Dumadakan Kandhi Wrehatnala nglampahaken kretanipun ngantos dumugi ing satunggaling Goa. Ing mriku piyambakipun madosi senjatanipun ingkang dipungantung wonten plangitan goa ingkang dipunwungkus mawi kain pethak kados pocong. Kandhi Wrehatnala lajeng lenggah wonten wingking, dene Utara dados kusiripun. Kanthi kesaktian kados Arjuna, Kandhi Wrehatnala saged ngasoraken sedaya mengsahipun. Adipati Karna kaliyan Pandhita Durna priksa menawi Kandhi Wrehatnala punika boten sanes inggih Arjuna.

Ing Kraton Wirata, Prabu Matswapati saweg pangandikan kaliyan Tanda Dwijakangka penasehatipun. Panjenenganipun mesthekaken menawi Wirata menang dening Utara. Nanging Tanda Dwijakangka sanjang menawi ingkang ngasoraken sanes Utara nanging Kandhi Wrehatnaka. Prabu Matswapati duka mireng kabar menika, lajeng tutup dhadhu ingkang wonten caketipun diputhuthukaken wonten pasuryanipun Tanda Dwijakangka ngantos ngedalalen rah kathah. Let sekedhap Utara lumebet wonten kedhaton, dipunpapag kados pahlawan perang. Utara boten purun awit ingkang ngalahaken Kandhi Wrehatnala yang sebenarnya Arjuna. Sedang yang duduk disebelahnya adalah Punta Dewa. Prabu Matswapati kaget  lan getun sampun nuthuk ngantos ngedalaken rah.

Utara lajeng ngudang sedaya Pandhawa, inggih Prabu Punta Dewa, Werkudara, Arjuna, Nakula lan Sadewa supados ngarsa dhateng Eyang Prabu Matswapati. Prabu Matswapati ngendika menawi Pandhawa wonten Wirata punika boten masalah, malah matur nuwun sampun dipunslametaken saking peperangan ageng. Pandhawa nyuwun pangapunten sampun memba-memba wonten Wirata. Salajengipun, Prabu Kresna kaliyan Patih Setyaki rawuh wonten Wirata, saperlu rembagan bab hak-hakipun Pandhawa (Eko Hastuti)

Katrangan :

Cariyos punika jarwan mawi basa krama alus saking, http://wayangpandawangenger.blogspot.com/ ingkang dipun andharaken dening Sunny Day. Dene naskah aslinipun migunakaken basa Indonesia.